Blog

Mediatraining is: boodschappen doen…

Zo, dan is het nu hoog tijd om je te vertellen wat ik je zoal kan leren. Bijvoorbeeld als je een mediatraining wilt doen. Dat kan overal, ik kom gewoon naar je toe.

In de cursus mediatraining ga je ‘boodschappen doen’. Dat wil zeggen dat je leert nadenken over wát je wilt zeggen en hóé. Ook leer je in de cursus mediatraining over interessante fenomeen als de ‘u-bochtconstructie’. Lastig? Welnee! Door te oefenen begrijp je meteen hoe het in mekaar zit.

Weten wat je zeggen wilt
Een sterke boodschap ontstaat doordat je weet wat je zeggen wilt. En heb het dan ook alleen daarover als je met een journalist praat. Als je een supersonische tandenborstel wilt verkopen, ga dan niet vertellen dat je ook nog ambachtelijk geschilderde vazen in de aanbieding hebt. Dat zorg alleen maar voor kortsluiting in het hoofd van mensen.

Wie niet kiest, verliest
In de mediatraining leer je ook dat kiezen belangrijk is. Er zijn rond elk onderwerp misschien wel een tientalle feiten te vermelden. Maar niet allemaal zijn ze voor jouw verhaal van even groot belang. Kies daarom vooraf wat je in elk geval wilt vertellen. Maak jij die keuze niet, dan doet de journalist het wel. En dan is het maar afwachten of je daar blij van wordt…

Meester van de U-bocht
Nou, vooruit, dan nog even over die U-bocht. Het is een door journalisten gevreesd instrument om terug te keren naar je oorspronkelijke boodschap. Bijvoorbeeld als je een onverwachte vraag krijgt. Dan zeg je – een beetje flauw voor de journalist, maar wel soms een prettige uitkomst voor jou: ‘Dat is een belangrijke vraag, maar waar het eigenlijk om gaat is…’ PS: wat mij betreft de meester van de U-bocht is oud-minister Hans Alders. Tenenkrommend meesterlijk hoe die vragen kan ontwijken!

In de cursus mediatraining staat jouw boodschap centraal! Bel 06 491 39 667 of mail info@voornieuws.nl me voor meer informatie!

PR = knutselen aan Kunst

Wat een kunstenaar maakt, is goed. Of op zijn minst heilig; aankomen mag niet. Doe je dat wel, dan is aandacht verzekerd.

Tweet van pr-kunstenaar Liam Gallagher

Tweet van pr-master Liam Gallagher


Al ‘n week lang beheerst de gewezen voorman van rockband Oasis het popnieuws in eigen land tot ver daarbuiten. In Nederland pikte de Volkskrant het maandag als eerste op, vandaag brengt ook De Telegraaf het schokkende nieuws: Liam Gallagher saboteert zijn eigen cd.

Master
Even kort waar Liam, de cholerische broer van Noel, mee zit: er komt een nieuwe versie uit van een oud album van Oasis. Maar de nieuwe versie is geremasterd. De techniek – voor fijnproevers beschreven op de site van HowStuffWorks – wordt vaak gebruikt om oude, analoge, opnamen opnieuw vast te leggen. Maar remastering is in een kwade reuk komen te staan toen er elementen werden toegevoegd of weggelaten die niet in het oorspronkelijke materiaal zaten. Denk aan het inkleuren van de zwart-witfilm Casablanca. Eind jaren ’80 protesteerde filmer Woody Allen al tegen deze ‘zonde’. En zelfs in de VS vond men de betutteling van filmmaker Steven Spielberg wat ver gaan toen die in de nieuwe versie van E.T. pistolen van beveiligingsmensen digitaal wegpoetste en het woord ‘hippie’ beter op zijn plaats vond in een kinderfilm dan ‘terrorist’. De ophef die erover ontstond leek echter in beide gevallen niet gepland.

Kliekjes
Maar in de honderden nieuwsberichten over de boze Liam, geen enkele verklaring waaróm de remaster dan minder zou zijn. Wél volgt bijna elke 2e alinea met een uiteenzetting dat het X-jaar geleden is dat dit onvergetelijke album is verschenen. En – een oude pr-truc – dat er ‘nooit eerder verschenen materiaal’ op te vinden zal zijn. Oftewel: de mislukte kliekjes van eerdere opnames die dwangmatige collectioneurs niet kunnen laten liggen en dus een reden zijn om toch weer de beurs te trekken. Maar daar rept Liam dan weer niet over.

Analoge remaster
Tot slot: in eigen land haalde Podium, de uitgever van thrillerschrijver Arjen Lubach, het nieuws met een analoge variant op de remaster: de auteur besloot een ‘alternatief einde’ te bedenken op een boek. Omdat hij hierover ‘veel vragen’ had gekregen van fans, zo verklaarde hij tegenover persbureau ANP. Dat is nog een beetje mistige reden. Maar daarna komt de aap uit de mouw: het leek de schrijver een ‘leuk idee’ om dat einde te publiceren ter gelegenheid van de lancering van de goedkope editie van zijn boek. Dat is tenminste –iets – heldere taal voor: ik heb iets te koop/geld nodig, maar dat is niks nieuws voor de media, daarom doe ik iets geks: ik, Kunstenaar, vind mijn boek zo níet heilig, ik maak er gewoon nóg een versie van! En daar smullen media van.

Ook geboeid door alternatieve eindes? Bekijk dan ook eens de film Przypadek van Krzysztof Kieslowski. Hoewel die niks met pr heeft te maken. Wel met censuur. Maar dat is weer een ander verhaal.

5 medialessen van de Leraar van het Jaar

Basisschoolleraar van het Jaar Tingue Klapwijk (2e links) naast minister Bussemaker (foto: Onderwijscoöperatie)

Basisschoolleraar van het Jaar Tingue Klapwijk (2e links) naast minister Bussemaker (foto: Onderwijscoöperatie)

 

 

Een goed interview begint met vragen stellen – aan de journalist. Zo leerde de in september uitgeroepen Leraar van het Jaar, juf Tingue. Haar 5 belangrijkste medialessen op een rijtje.

 

 

 

Met een mediatraining had Tingue Klapwijk, docent aan de Montessorischool Valkenbos in Den Haag, zich voorbereid op haar 1e tv-interview als Leraar van het Jaar. In het januarinummer van journalistenvakblad Villamedia vertelt ze dat de praktijk toch soms nog onaangename verrassingen in petto had.

 

1) Ik had een heel genuanceerd verhaal, maar wat ze eruit pikken is die ene quote waarin ik stel: ‘Een Cito-score zegt me niks’.

Journalisten willen mensen verleiden om hun verhalen te lezen of naar hun items te kijken en te luisteren. Dat proberen ze door aandacht te trekken met een bijzondere uitspraak. Van jou. Dus: help ze daarbij. Denk na wat het belangrijkste is dat je wil zeggen én zeg dat in één pakkende zin, ook wel ‘soundbite’ genoemd.

2) De verslaggever zat niet echt goed in de materie, ik moest hem veel uitleggen.

Journalisten weten meestal over heel veel dingen maar een klein beetje: jij bent de expert en moet ze aan de hand nemen om in eenvoudige woorden vertellen waar het over gaat. Bedenk: zij zijn de vertegenwoordigers van een publiek waar dit onderwerp ook geen dagelijkse kost voor is.

3) Ik had een nogal serieus verhaal voorbereid, bleek het achteraf een ontzettend luchtig programma te zijn.

Een goed interview begint niet met antwoord geven, maar met vragen stellen: waar is het voor, wanneer is de deadline, wat is de aanleiding, welke mensen spreekt de journalist nog meer? Zodat jouw antwoorden maatwerk worden.

4) We hadden uitnodigingen voor De Wereld Draait Door en Pauw & Witteman, maar beide shows belden af.

Misschien even slikken: je weet pas zeker of je in een tv- of radioprogramma zit, als de uitzending is begonnen. Tot op het laatst moment kan een actueler of groter onderwerp voorrang krijgen. Redacties ‘overboeken’ ook gasten, voor als er bijvoorbeeld iemand in de file komt te staan.

5) Het stoort me dat een artikel zo kort door de bocht wordt samengevat.

De journalist die het interview doet, is niet altijd degene die de uiteindelijke kop bepaalt of het ‘intro’, het wervende stukje boven het artikel, schrijft. Dat doet vaak een eindredacteur. Dus zelfs als je van tevoren een artikel hebt kunnen inzien, kan de uiteindelijke versie daarvan verschillen.

Val, sta op, geniet

Tot slot: probeer van een interview te genieten. Loopt het helemaal in de soep, omdat je van de zenuwen niet uit je woorden kunt komen (het is ook mij vaker overkomen), bedenk dan dat het gewoon een geweldige oefening was. En dat het de volgende keer alleen maar beter kan gaan. Succesvol interviews geven leer je niet door dit geweldige artikel te lezen, maar vooral door ‘meters te maken’.

Interviews: zwijgen is goud

Wie in het nieuws wil komen, moet weten hoe hij moet omgaan met journalisten. Dreigen om het opnameapparaat van een interviewer uit te zetten, is bijvoorbeeld niet zo’n handig idee. Alles wat je zegt, kan namelijk tegen je worden gebruikt. (Lees verder onder de afbeelding).

Robert Moszkowicz het interview met Volkskrant Magazine van 8 februari

Robert Moszkowicz het interview met Volkskrant Magazine van 8 februari

‘U hebt het recht om te zwijgen. Indien u geen gebruik maakt van dit recht, kan alles wat u zegt tegen u worden gebruikt.’ Klinkt bekend? Inderdaad, deze tekst hoor je vaak in Amerikaanse politieseries als waarschuwing aan de verdachte om zijn eigen glazen niet in te gooien. Doet hij dat toch, nou ja, dan is het zijn eigen schuld.

Cautie

Deze zogeheten ‘Miranda warning’ kennen we in Nederland ook, maar dan heet ‘ie ‘cautie’, Latijn voor waarschuwing. Dit stukje is bedoeld als cautie aan iedereen die een journalist wil spreken (en wie wil dat nou niet?).

Boodschap

De belangrijkste regel in het omgaan met journalisten is dat je vooraf wéét wat je wil vertellen. Dat heet in vaktaal, je ‘boodschap’. Die wil je kwijt. En alles wat je boodschap kan ondersteunen:

  • feiten;
  • (voor)beelden: foto’s, filmpjes;
  • quotes: liefst van onverdachte derden die je verhaal onderstrepen;
  • onderzoeksresultaten.

Daarmee vul je je boodschappenmandje waar je altijd op kunt terugvallen, zodat je nooit met je mond vol tanden komt te staan.

Niet doen

Bij deze communicatiecautie hoort ook dat je je mond houdt over dingen die je niet wil vertellen. En al helemaal over hoe een journalist zijn vak moet uitoefenen. Dat je hem van het stellen van ‘triviale vragen’ beschuldigt of het opnameapparaat van de interviewer probeert uit te zetten. Ex-advocaat Robert Moszkowicz had alleen al uit hoofde van zijn oude vak dus beter moeten weten toen hij Antoinnette Scheulderman de mond wilde snoeren tijdens haar interview voor Volkskrant Magazine van 8 februari.

Smullen

Het resultaat van zijn nogal primaire reactie is voor een journalist smullen: je hebt zelf ingestemd met een interview en dan mag, kan en zal – zeker in dit geval – alles worden gebruikt. Totdat de journalist weer is vertrokken, de telefoon ophangt of het stuk is gepubliceerd. Want nee, ook nog ná het interview dreigmailtjes sturen, is ook niet slim. Maar wel fijn spektakel voor de lezers.

Journalisten vangen

Anne Frank knikkers pr voornieuws.nl

Knikkers Anne Frank (foto Diederik Schiebergen, © Anne Frank Huis)

Zoals de politie weet: boeven vang je met boeven, zo vang je journalisten het beste met journalisten. PR, het veroorzaken van gratis publiciteit, kun je het beste overlaten aan mensen die weten hoe nieuws werkt.  Lees verder

Mis geen tip van voor nieuws!





Eugène van Haaren

Van
‘Jouw verhaal in effectieve taal.’

Boeken

Zakelijk schrijven voor Dummies B1 schrijven Eugène van Haaren www.voornieuws.nl Schrijf snel en makkelijk effectieve zakelijke teksten!
€ 19,99 Bestel nu!


PR voor Dummies 3e editie Eugène van Haaren www.voornieuws.nl In de publiciteit komen? Ook jij kunt het! Echt waar.
€ 13,90 Bestel nu!

Nieuw! Van dezelfde auteur: Omslag Spiritueel bungeejumpen door Eugène van Haaren
€ 13 Bestel nu!