Blog

Contentkoning worden op sociale media

Wat je online communiceert wordt vaak content genoemd; Engels voor inhoud. Dat kan van alles zijn: statusupdates, artikelen, foto’s en filmpjes. Zolang je bezoeker het maar leuk of interessant vindt én de content natuurlijk past bij je organisatiedoelen.

Kroon contentkoning Eugène van Haaren Voor nieuws!

Gold vector created by Freepik

Content voor sociale media

Waar je het als bedrijf allemaal over kunt hebben op sociale media:

Nieuws van jezelf: je dierenartsenpraktijk biedt, als preventie voor veel kwalen, nu ook dierenwellness aan. Als eerste: kattenmassage.

Nieuws van anderen: nieuws dat belangrijk is voor jou of jouw achterban. Bijvoorbeeld politieke ontwikkelingen die gevolgen hebben voor de toelating van asielzoekers – als je bijvoorbeeld werkt voor een vluchtelingenorganisatie.

Modes, trends, hypes en andere ontwikkelingen: in jouw vak- of interessegebied. Zo blijven ook anderen op de hoogte. Dat teal werken de trend van 2018 is, kan interessant nieuws zijn voor managers in het bedrijfsleven.

Tips en oplossingen: jouw antwoorden op klachten, vragen en opmerkingen van klanten, leden en donateurs vormen een onuitputtelijke contentbron. Zo help je niet alleen die ene klagende klant, maar een heleboel (zwijgende) andere klanten die met hetzelfde probleem zitten. Ze zullen je (vaak in stilte) dankbaar zijn!

Successen: iedereen vindt het leuk om te lezen dat je een prijs hebt gewonnen voor een innovatief product. Bijvoorbeeld als je bedrijf een Amerikaanse Emmy Award wint. Zoals Civolution, dat software maakt die piraterij in de filmindustrie tegengaat, in 2017 overkwam.

Mislukkingen: durf je fouten te delen. Niks zo leerzaam (en vermakelijk) als voorbeelden van hoe iets níet moet. Het kost even wat lef, maar daarna zul je merken dat mensen je waarderen voor je openheid. Laat je bijvoorbeeld inspireren door het Instituut voor Briljante Mislukkingen.

Houd een enquête: bijvoorbeeld op Facebook met de app Polls for Pages of de ‘poll’-knop die verschijnt als je een nieuwe tweet aanmaakt op Twitter. Daarmee kun je opinieonderzoekjes houden bij iedereen met een profiel op dit platform.

Post een update of tweet: bijvoorbeeld over de uitslag van de enquête die je hebt gehouden op Facebook. Niet alleen op Facebook maar ook op Twitter en LinkedIn. Zelfde nieuwtje: 3 x resultaat.

Schrijf over de reacties: hebben veel mensen gereageerd op je poll of het stuk op je blog? Vat de opmerkingen samen en geef jouw visie daarop. Brandstof voor weer een nieuwe aflevering in de digitale nieuwscyclus!

Een uitgebreide versie van dit artikel verscheen oorspronkelijk als Schrijven voor sociale media op ManagementSupport.nl.

Taakgericht schrijven van e-mails en brieven

taakgericht schrijven Eugène van Haaren Voornieuws.nl

designed door Macrovector – Freepik.com

Geeft jouw tekst antwoord op de belangrijkste vraag van je lezer? Dan heb je ‘taakgericht’ geschreven. Zo! Dit artikel hoef je niet meer verder te lezen. Jouw taak zit erop. Goed van mij, hè? Maar: wil je nog ietsje meer weten? Bijvoorbeeld hoe je dat dan doet, een taakgericht schrijven? Lees dan gerust verder.

Stel jezelf één vraag voordat je begint met het schrijven van een mail of brief: wat moet de lezer ermee? Pas als je dat weet, gaat je tekst werken. Zie je mail (trouwens: eigenlijk elke zakelijke tekst) als gereedschap. Je gebruikt een hamer om een kast te maken of te repareren. Zakelijke teksten gebruik je om iets voor elkaar te krijgen bij je lezer. En het spreekt voor zich dat je dat in eenvoudige taal (taalniveau B1) doet.

Wat je lezer wil of moet met je tekst

Taakgericht schrijven is niet moeilijk. Het enige dat je nodig hebt, is een van-buiten-naar-binnenbril. Je opticien verkoopt ‘m helaas niet. Maar dat het goede nieuws is dat iedereen er een heeft! Het enige wat je hoeft te doen, is jezelf te verplaatsen in je lezer. 

Verplaats je in de lezer

Ga in je tekst niet uit van jezelf of de organisatie waar je voor werkt. Zet de lezer van je tekst centraal. Dan pas voelt hij zich aangesproken en doet hij eerder wat je van ‘m wil. Zet dus overal waar je ‘wij’ of de naam van je organisatie zou schrijven ‘u’ (of ‘jij’ bij collega’s), de rest volgt vanzelf.  

Bijvoorbeeld: 

  • Niet: wij sturen u.              Wel: u krijgt. 
  • Niet: wij vragen u.             Wel: wilt u of kunt u. 
  • Niet: wij gaan akkoord.    Wel: u mag.

4 x taakgerichte teksten voor je mails

Grofweg zijn er 4 redenen om een mail te sturen: 

  1. Informeren: zo zit het in elkaar. Bijvoorbeeld de aanstellingsbrief voor een nieuwe collega met daarin de belangrijkste arbeidsvoorwaarden van zijn nieuwe baan. 
  2. Instrueren: zo doe je dat. Denk aan uitleg hoe je je online inschrijft voor een cursus. 
  3. Overtuigen: dit wil ik, om die reden. Zoals een mail van de gemeente die bewoners vraagt hun struiken te snoeien zodat het verkeer goed zicht houdt. 
  4. Activeren: is niet echt een aparte categorie maar het gevolg van een goed geschreven mail. Die zorgt ervoor dat je je lezer activeert. De nieuwe collega snapt welk salaris hij krijgt en hoeveel vakantiedagen; de cursist heeft zich succesvol aangemeld, de inwoners gaan braaf met de heggenschaar aan de slag.

Een uitgebreide versie van dit artikel verscheen oorspronkelijk als Schrijf taakgericht in je mails en brieven op ManagementSupport.nl.

Slechte redenen om moeilijk te schrijven

‘Lange zinnen met moeilijke woorden kan best, want mijn doelgroep is hoogopgeleid.’ Of argumenten van gelijke strekking hoor ik vaak in de cursussen B1-schrijven die ik geef. Dat klinkt logisch. Maar er klopt niks van.

Om te beginnen leest iedereen liever een korte dan een lange tekst. Er is simpelweg zoveel concurrerende informatie dat jouw tekst in zo min mogelijk woorden, zo informatief mogelijk moet zijn. Zie ook de content-aandachtparadox van de Ierse internetdeskundige Gerry McGovern.

Content-aandachtparadox Gerry McGovern

Content-aandachtparadox Gerry McGovern

Ook zijn hoger geletterden, mensen die makkelijk ingewikkelde zinnen lezen en begrijpen, in de minderheid. Nog geen 19% van de Nederlanders beheerst de hoogste taalniveaus. Dat blijkt uit een internationale studie naar taalniveaus van het Programme for the International Assessment of Adult Competencies (PIAAC).

Eenvoudige tekst: ook voor slimmeriken

Maar stel, je hebt uitsluitend een hoogopgeleide lezersdoelgroep, dan nog hebben ook zij baat bij eenvoudige teksten. Hooggeletterden profiteren op 3 manieren van vereenvoudigde teksten:

  • 25% meer lezers snappen de tekst of kunnen de taak afronden, bijvoorbeeld een formulier invullen of iets bestellen;
  • 64% minder leestijd kost de herschreven tekst;
  • 30% meer tevredenheid levert de vereenvoudigde tekst op.

Leestijd korter

Dit blijkt uit het onderzoek dat eigenlijk gericht is op lager geletterden Lower-Literacy Users: Writing for a Broad Consumer Audience van Jakob Nielsen. In het rechterplaatje zie je dat lager geletterden ruim de helft minder leestijd nodig hebben bij een eenvoudige tekst. En hoger geletterden doen in plaats van 14 minuten nog maar 5 minuten over de herschreven tekst.

Schrijftijd bespaart leestijd

En hoewel het niet moeilijk is, zal het je, zeker in het begin, veel tijd kosten. Maar wanhoop niet, dat hoort er gewoon bij! En als je baas begint te zeuren dat je wel erg lang bezig bent met een tekst, vertel ‘m dan gewoon dat jij hem daarmee veel tijd zult besparen. Jouw memo’s en mailtjes zal hij binnen enkele seconden kunnen doorgronden en van z’n takenlijstje kunnen schrappen. Hoe fijn is dat!

Trumptaal

Drogredenen zijn bedrieglijke, onjuiste of misleidende argumenten in een redenering. Bedrog dus. Maar, afhankelijk van je retorisch talent, smullen toehoorders er wel van. De Amerikaanse presidentskandidaat Donald Trump blijkt een grootgebruiker.

Cirkelredenering (‘petitio principii’) waarbij een mening wordt gebruikt als argument. Trump: ‘De pers is zo compleet oneerlijk, jullie moesten eens weten. Echt, jullie hebben geen idee. De pers is echt heel erg oneerlijk.’

Valse autoriteit: Vietnamveteraan John McCain is volgens Trump geen oorlogsheld. ‘Hij zou een oorlogsheld zijn omdat hij gevangen werd genomen? Ik hou van mensen die niet gevangen worden genomen.’ Omdat Trump het zegt, is het zo. Tevens cirkelredenering.

Praeteritio: zeggen dat je iets niet zult zeggen (en het op die manier toch zeggen). Zo zei Trump in een tweet dat hij journaliste Megyn Kelly van Fox News ‘geen bimbo’ (dom blondje) wil noemen, ‘omdat dit niet politiek correct is’. Daarmee had hij haar dus alsnog zo genoemd.

De man, niet de bal, het argumentum ad hominem, beter bekend als ‘op de man spelen’. In het geval van Trump vaak een vrouw: tijdens haar kritische vragen zou bij diezelfde Megyn Kelly volgens Trump ‘bloed uit haar ogen en haar ‘jeweetwel’ komen’. Opgevat als verwijzing naar menstruatie.

Non sequitur (het een volgt niet het ander): ‘Het concept van de opwarming van de aarde is gecreëerd door en voor de Chinezen om ervoor te zorgen dat Amerikaanse fabrieken niet met ze kunnen concurreren.’

Hoor graag of je er nog meer kent. Maar als je Trump liever wil vergeten, snap ik dat ook 🙂

PS: Sommige uitspraken van Donald Trump lijken regelrechte leugens. Maar, taalkundige en framingexpert, George Lakoff, heeft daar een heel eigen kijk op. Hij noemt ze ‘justified belief’, een gerechtvaardigde overtuiging. Elke keer als Trump zegt ‘geloof me, want ik heb zelf..’ treedt bij zijn luisteraars een soort hersenreflex in werking. Je hoort Trump zeggen dat hij iets gelooft, dan wéét je: het hoeft niet waar te zijn. Maar tegelijkertijd accepteert je brein de uitspraak wel. Onbewust accepteren we direct dat Trump een goede reden heeft om dit zo te zeggen. Het is per slot van rekening zijn eigen ervaring. Alleen bewust redeneren kan deze reflex doorbreken, aldus Lakoff in zijn artikel Understanding Trump’s Use of Language.

Opwinding over Apple

Het horloge van Apple is in de loop van 2015 verkrijgbaar © Foto Apple

Het horloge van Apple is in de loop van 2015 verkrijgbaar © Foto Apple

Voorop gesteld: zonder Apple zou je dit stukje waarschijnlijk nooit hebben gelezen. Omdat ik het simpelweg nooit had geschreven…

Ik herinner me namelijk een tijd waarin ik als aankomend journalist werd geacht van typemachine over te stappen op een Computer (ja, het was de tijd dat sommigen digitale vindingen met een hoofdletter schreven – een enkeling volhardt ook nu nog in ‘Internet’, maar dit ter zijde). En dat was een probleem. Mijn typediploma had ik ternauwernood na 2x gehaald, maar een apparaat waarbij ik in mijn eigen naam ‘alt138’ moest tikken om het accent op de juiste plek te krijgen en ‘onder water kijken’ als vooruitgang werd gepresenteerd om te zien of ik iets cursief had geschreven… Mijn hersenen kregen het maar niet verwerkt. Totdat daar de Macintosh was!

Logisch
De Macintosh deed wat mij logisch leek wat een computer zou doen: alles wat ik wilde. Wil ik een schuingedrukt woord, dan zie ik een schuingedrukt woord! Zo logisch en zo niet vanzelfsprekend 30 jaar geleden.

Taptic
Dinsdag, op dezelfde plek waar roerganger Steve Jobs de Macintosh aan het grote publiek toonde, presenteerde Apple een nieuw soort horloge. Een computer voor aan je arm, eentje die ook in staat is je hartslag te sturen naar iemand anders met een Apple Watch (vanaf $ 349). Ik kon het niet helpen om te bedenken dat ook de pornoindustrie – aanjager van talloze digitale vindingen als pop-upreclames, streaming video en online betalingssystemen – wel raad weet met de ingebouwde ‘taptic engine’.

Schilderswijk
Maar echt warm werd ik toch niet van. Ik kan op m’n smartphone (een iPhone, inderdaad) óók zien hoe laat het is. En ik ga hartje Schilderswijk niet met wearables ter waarde van ruim € 1.000 rondlopen, want dat nieuwe horloge werkt alleen als je er ook een iPhone aan koppelt. Bovendien – gevoelig voor ‘mooi’ als ik ben – ziet het ding er gewoon lomp uit.

Gekte
Kortom: gek dat werkelijk alle media zo ontzettend veel aandacht besteedden aan de presentatie van Apple-chef Tim Cook. Met voorbeschouwingen (pagina 3 in de Volkskrant!), nabeschouwingen (pagina 3 in NRC Handelsblad en de economiepagina, NOS en álle andere media). NRCQ probeert nog iets van afstand te nemen, maar komt niet verder dan de zwijgcultus en het gecontroleerde lekken als oorzaak van de publiciteitsgekte rond het na Google waardevolste merk ter wereld. Dat Samsung een slim horloge heeft dat kan bellen zónder dat je daarvoor verbonden moet zijn met een smartphone is de meeste mensen, al – het moet gezegd – bracht NOS er eind augustus een bericht over – waarschijnlijk ontgaan.

Geloof
In mijn boek PR voor Dummies haal ik Simon Sinek aan, auteur van Start with why. Die verklaart het enthousiasme over Apple doordat het bedrijf in alles uitstraalt ‘dat het anders, beter kan.’ Dit intrinsieke geloof waaróm je iets doet, je motivatie, is de kern van die communicatie. Er zijn genoeg bedrijven die zeggen dat ze een grotere, snellere en betere computer maken. Maar ze vertellen er niet bij waarom dat nou zo nodig allemaal moet. Met als gevolg: de klant haalt z’n schouders op.

Geforceerd enthousiasme
Mensen willen niet zomaar hebben wat een ander heeft, aldus Sinek. ‘Mensen willen iets waar een ander in gelooft, net zoals zijzelf.’ Misschien was dat wel het probleem toen ik video bekeek van de presentatie van Tim Cook: geforceerd enthousiasme en vooral veel opluchting dat het bedrijf het ding – min of meer – op tijd af had gekregen. Geen woord over of de Apple Watch überhaupt waterdicht is, maar wel dat er een zoveel-karaats gouden versie beschikbaar komt, speciaal voor de Aziatische markt die daar gevoelig voor schijnt te zijn. Apple lijkt steeds meer een gewoon bedrijf te worden. En dat is jammer; want ik hou van dingen waar mensen écht in geloven.

Mis geen tip van voor nieuws!





Eugène van Haaren
Van
‘Jouw verhaal in effectieve taal.’
Zelf aan de slag?
Zakelijk schrijven voor Dummies B1 schrijven Eugène van Haaren www.voornieuws.nl Schrijf snel en makkelijk effectieve zakelijke teksten!
€ 19,99 Bestel nu!

PR voor Dummies 3e editie Eugène van Haaren www.voornieuws.nl In de publiciteit komen? Ook jij kunt het! Echt waar.
€ 14,99 Bestel nu!